healthweb - Jak walczyć z Egzemą? Objawy, etapy, przyczyny, leczenie.

Egzema, znana również jako atopowe zapalenie skóry, jest stanem zapalnym skóry, który powoduje łuszczącą się, zapalną, swędzącą wysypkę. Może występować u osób w każdym wieku, choć częściej u dzieci (na ogół przed piątym rokiem życia) niż u dorosłych.

Czytaj więcej o innych chorobach skóry

Chociaż dokładna przyczyna egzemy nie jest znana, uważa się, że jest ona wynikiem zarówno czynników genetycznych, jak i środowiskowych. Ponieważ nie ma dostępnych testów pozwalających na rozpoznanie egzemy, choroba zostanie potwierdzona na podstawie badania przedmiotowego oraz tego, czy objawy spełniają określone kryteria diagnostyczne.

Opcje leczenia obejmują preparaty nawilżające, sterydy do stosowania miejscowego bez recepty oraz leki i terapie na receptę mające na celu złagodzenie stanu zapalnego skóry.

Objawy Egzemy

Objawy


Swędzenie (świąd) jest często pierwszym symptomem egzemy, który zazwyczaj poprzedza wystąpienie wysypki. Swędzenie ma tendencję do pogarszania się w nocy i może czasami zakłócać sen.

Nie wszystkie wysypki wyglądają tak samo i mogą się różnić w zależności od ich lokalizacji i rodzaju wyprysku (np. wyprysk dyskoidalny i dyzhydrotyczny).

  • Suche, łuszczące się plamy skóry,
  • obszary puchnięcia i zaczerwienienia,
  • smoczące nierówności skórki (szczególnie w przypadku zarysowania skóry),
  • odbarwienia skóry, jaśniejsze lub ciemniejsze, po zagojeniu się wysypki,
  • obszary o grubej skórze (szczególnie u osób dorosłych)
  • drapanie tylko pogarsza egzemę. W niektórych przypadkach drapanie może powodować przerwy w skórze, przez które mogą przechodzić bakterie i inne mikroorganizmy, powodując infekcje.

Lokalizacja według wieku


Lokalizacja i pojawienie się wysypki może się różnić w zależności od grupy wiekowej i pomóc w odróżnieniu choroby u niemowląt, dzieci i dorosłych.

  • U niemowląt wysypka zazwyczaj pojawia się na policzkach i tułowiu, a także na powierzchniach prostowników (np. z przodu kolana lub z tyłu łokcia lub przedramienia).
  • U dzieci wysypka występuje w mniejszym stopniu na twarzy, a w większym na powierzchniach zginaczy (np. za kolanami lub w okolicy łokcia).
  • U młodzieży i dorosłych egzema rozwija się zazwyczaj na szyi, twarzy i rękach. Dorośli mogą również doświadczyć liszajowacenia, w którym dotknięte obszary skóry zaczną gęstnieć i obracać się w skórę.
  • Objawem egzemy, zarówno u dorosłych jak i u dzieci, jest brak wysypki pod pachami lub w pachwinie.

Etapy egzemy

Etapy egzemy


Egzema ma trzy różne etapy – ostry, podostry i przewlekły – z których każdy ma inne objawy i sposoby leczenia.

W odróżnieniu od innych stanów chorobowych, stadia te niekoniecznie nadają chorobie powagę, ani nie poruszają się w sposób liniowy. Nierzadko egzema przemieszcza się tam i z powrotem pomiędzy poszczególnymi etapami lub nagle przechodzi w stan niskiej aktywności choroby (remisji).

Ostry wyprysk jest nagłym i ciężkim początkiem objawów charakteryzującym się rozwojem pęcherzyków skórnych.
Egzema podostra łączy w sobie na ogół ostre i przewlekłe stadia choroby i objawia się suchą, czerwoną i łuszczącą się skórą.
Egzema przewlekła charakteryzuje się występowaniem epizodów trwających trzy miesiące lub dłużej z częstymi ostrymi zaostrzeniami.
Suchość i swędzenie to dwie cechy charakterystyczne egzemy, która występuje we wszystkich stadiach.

Objawy i powikłania egzemy


Przyczyny
Jak na razie, dokładna przyczyna atopowego zapalenia skóry nie jest całkowicie jasna. Uważa się, że jest ona spowodowana przez połączenie czynników genetycznych i środowiskowych, które współdziałają ze sobą w celu wywołania zapalnej choroby skóry.

Genetyka
Uważa się, że genetyka odgrywa kluczową rolę w rozwoju wyprysku, biorąc pod uwagę fakt, że choroba ma tendencję do występowania w rodzinach.

W ostatnich latach naukowcy zaproponowali, że różne mutacje genowe zakłócają produkcję białka zwanego filagryną, które zapewnia strukturę komórek skóry i pomaga im zachować wilgoć. Utrata filagryny podważa barierę ochronną skóry, pozwalając alergenom i substancjom drażniącym na wnikanie do komórek i wywoływanie stanów zapalnych.

Środowisko
Naukowcy uważają, że czynniki środowiskowe mogą pomóc w wywołaniu egzemy u osób genetycznie predysponowanych do tej choroby. Niektórzy sugerują, że dzieci wychowywane w “zbyt czystym” środowisku mogą mieć obniżoną odporność i być mniej zdolne do odpędzania alergenów i substancji drażniących, które powodują zapalenie na poziomie komórkowym.

Środowiskowe czynniki wyzwalające mogą również wywoływać ostre oznaki rażenia. Czynniki wyzwalające mogą różnić się w zależności od osoby i mogą obejmować:

  • Bardzo sucha skóra,
  • stres i niepokój,
  • ekstremalnie suche, zimne temperatury,
  • gorąca, wilgotna pogoda,
  • alergeny pokarmowe,
  • roztocza kurzu, pyłki, pleśnie i sierść zwierząt domowych,
  • mydło o silnym zapachu i produkty do pielęgnacji skóry,
  • surowe tkaniny, takie jak wełna,
  • narażenie na działanie metalu, zwłaszcza niklu,
  • dym z papierosów,
  • produkty kosmetyczne zawierające izotiazolinony, kokamidopropylo betainę i parafenylenodiaminę.

Diagnoza

Objawy i powikłania egzemy -  Diagnoza

Nie istnieją żadne testy ani badania obrazowe, które mogłyby zdiagnozować egzemę. Przypadki nieskomplikowane diagnozuje się najczęściej poprzez połączenie badania przedmiotowego z przeglądem historii choroby.

Dotyczy to w szczególności niemowląt i dzieci, u których egzema jest częstym zjawiskiem. Diagnoza egzemy u dorosłych może być bardziej skomplikowana, ponieważ choroba ta jest mniej prawdopodobna w wieku dorosłym i łatwo można ją pomylić z innymi chorobami skóry.

Dermatolog może ustalić, czy cechy choroby spełniają kryteria diagnostyczne określone w ustalonych wytycznych (np. kryteria diagnostyczne Hanifina i Rajka dla atopowego zapalenia skóry).

Inne badania (w tym badanie płatkowe, test KOH i biopsja skóry) mogą być zlecone w celu odróżnienia egzemy od innych możliwych przyczyn.

Diagnostyka różnicowa


Aby zapewnić prawidłową diagnozę i właściwy plan leczenia, lekarz często przeprowadza diagnozę różnicową, jeśli przyczyna jest pewna.

Diagnoza różnicowa jest stosowana w celu odróżnienia egzemy od innych związanych z nią schorzeń lub tych, które po prostu wyglądają jak egzema. Przykłady obejmują:

  • Kontaktowe zapalenie skóry,
  • chłoniak skórny T-komórkowy,
  • opryszczkowe zapalenie skóry (dermatitis herpetiformis),
  • łuszczyca (zwłaszcza łuszczyca odwrotna),
  • trądzik różowaty,
  • świerzb,
  • łojotokowe zapalenie skóry.

Leczenie


Egzema jest chorobą przewlekłą i nie ma na nią lekarstwa. W przypadku wystąpienia zaostrzenia egzemy, odpowiednie leczenie będzie się różnić w zależności od stopnia nasilenia wysypki.

Leczenie bez recepty


Łagodny wyprysk często można skutecznie kontrolować za pomocą kombinacji zabiegów bez recepty (OTC), regularnego nawilżania i innych domowych środków zaradczych.

  • Kremy barierowe zawierają lipidy i ceramidy, które pomagają przywrócić nawilżenie i poprawić funkcję barierową skóry.
  • Krem z 1% hydrokortyzonem jest zwykle stosowany przed nawilżaniem, aby pomóc w redukcji stanów zapalnych.
  • Terapia mokrym owijaniem polega na owijaniu skóry w wilgotne paski tkaniny na kilka godzin, aby pomóc w nawilżeniu i schłodzeniu suchej, zapalnej skóry.
  • Kąpiele wybielające są czasami stosowane w celu zmniejszenia stanu zapalnego i zmniejszenia ryzyka infekcji bakteryjnych skóry.
  • Porozmawiaj z lekarzem przed użyciem jakiegokolwiek domowego środka, aby upewnić się, że nie podważa on standardowych zabiegów lub nie pogarsza objawów.

Co należy zrobić, gdy leczenie egzemy bez recepty przestaje działać

Co należy zrobić, gdy leczenie egzemy bez recepty przestaje działać


Leki i procedury przepisywania leków
Leki na receptę są potrzebne w przypadkach, gdy egzema nie ustępuje po zastosowaniu hydrokortyzonu bez recepty. Nie są one zazwyczaj stosowane w sposób ciągły, ale raczej w przypadku ostrego zaostrzenia.

  • Sterydy do stosowania miejscowego, takie jak prednizolon lub betametazon na receptę, mogą być bardziej skuteczne niż wersje OTC. Jednak muszą być stosowane zgodnie z zaleceniami, aby uniknąć skutków ubocznych, takich jak nieodwracalne przerzedzenie skóry.
  • Miejscowe inhibitory kalcyneuryny, takie jak Protopic (tacrolimus) i Elidel (pimecrolimus) są stosowane w leczeniu drugiej linii, gdy zawodzą sterydy stosowane miejscowo.
  • Dupixent (dupilumab) jest lekiem wstrzykiwanym, który jest stosowany w leczeniu umiarkowanych i ciężkich wyprysków u dorosłych, gdy leki miejscowe nie przynoszą ulgi.
  • Doustne sterydy lub leki immunosupresyjne są sporadycznie przepisywane w celu kontrolowania wybuchu egzemy, ale zazwyczaj są zarezerwowane dla najcięższych oraz nawracających przypadków.
  • Antybiotyki lub leki przeciwgrzybicze mogą być konieczne, jeśli wysypka została zainfekowana.
  • Fototerapia polega na stosowaniu promieniowania ultrafioletowego B (UVB) w celu zmniejszenia stanu zapalnego. Chociaż dla niektórych działa ono lepiej niż dla innych.


Jak zmniejszyć ryzyko lub zapobiegać egzemie


Dzięki sumiennej pielęgnacji skóry można znacznie zmniejszyć ryzyko wybuchu egzemy, stosując pewne kluczowe strategie:

  • Stosujcie liberalnie środki nawilżające. Stosuj je codziennie, najlepiej bezpośrednio po prysznicu lub kąpieli, a w razie potrzeby nakładaj ponownie.
  • Należy unikać przesiąkania skóry. Ograniczyć czas kąpieli do nie więcej niż 10-15 minut, ponieważ przesycenie skóry może pogorszyć jej suchość.
  • Unikaj ostrych mydeł, detergentów i rozpuszczalników. Wybieraj produkty, które nie zawierają substancji zapachowych i nie zawierają barwników.
  • Noś luźno przylegające, lekkie ubrania. Unikaj drapiących tkanin, obcisłych pasów i kołnierzy oraz tkanin, które nie oddychają.
  • Zapisz swoje doświadczenie z chorobą. Prowadzić dziennik, aby śledzić, które substancje lub zdarzenia wyzwalają wyprysk.
  • Zarządzaj swoim stresem. Połączenie zarządzania stresem z dobrą higieną snu i regularnymi ćwiczeniami fizycznymi, może w znacznym stopniu przyczynić się do zapobiegania powstawania wyprysku.

Podsumowanie

Według nas: Delikatna pielęgnacja skóry i konsekwentne stosowanie kremów nawilżających to najlepsze kroki do zminimalizowania efektu wyprysku oraz swędzeń i podrażnień. Jeśli domowe zabiegi nie wystarczą, pomocne mogą okazać się leki dostępne bez recepty i na receptę.

Chociaż wyprysk może być trudny do opanowania dla niektórych osób to stopniowe leczenie (przejście od terapii miejscowej do doustnej/wstrzykiwanej do kombinowanej) zazwyczaj pozwala zidentyfikować najlepsze rozwiązanie dla Ciebie.

healthweb